Οι πρόσφατες παρεμβάσεις της κυβέρνησης στον τραπεζικό τομέα, που περιλαμβάνουν τη ρύθμιση των προμηθειών στις τραπεζικές συναλλαγές και την αναμόρφωση του ΕΝΦΙΑ για τα ακίνητα που κατέχουν οι τράπεζες, φέρνουν σημαντικές αλλαγές τόσο για τα ίδια τα πιστωτικά ιδρύματα όσο και για την ευρύτερη οικονομία.
Η κυβέρνηση προχώρησε σε πρωτοβουλίες που στοχεύουν στη μείωση των προμηθειών που επιβαρύνουν τους πολίτες στις καθημερινές συναλλαγές, όπως αναλήψεις από ΑΤΜ, πληρωμές λογαριασμών και τραπεζικές μεταφορές. Οι προμήθειες αυτές αποτελούσαν εδώ και καιρό σημείο κριτικής, καθώς επιβαρύνουν δυσανάλογα τους οικονομικά ασθενέστερους, ειδικά σε περιοχές με περιορισμένη πρόσβαση σε τραπεζικές υπηρεσίες.
Με τις νέες ρυθμίσεις, προβλέπεται μεγαλύτερη διαφάνεια στις χρεώσεις, με την υποχρέωση των τραπεζών να ενημερώνουν πλήρως τους πελάτες, θεσπίζεται πλαφόν σε συγκεκριμένες κατηγορίες προμηθειών, ενώ δίνονται κίνητρα, για τη χρήση ηλεκτρονικών συναλλαγών, ώστε να μειωθεί η χρήση μετρητών.
Οι τράπεζες αναμένεται να δουν μείωση στα έσοδά τους από τις συγκεκριμένες χρεώσεις, αλλά ταυτόχρονα η πολιτική αυτή μπορεί να ενισχύσει την εμπιστοσύνη των πολιτών προς το τραπεζικό σύστημα, αυξάνοντας μακροπρόθεσμα τα έσοδα και την ροή των καταθέσεων.
Η δεύτερη μεγάλη παρέμβαση αφορά τη φορολόγηση των ακινήτων που κατέχουν οι τράπεζες, ιδιαίτερα τα ακίνητα που έχουν περιέλθει στην ιδιοκτησία τους μέσω πλειστηριασμών. Η κυβέρνηση εισάγει αναπροσαρμογές στον ΕΝΦΙΑ, αυξάνοντας τη φορολογική επιβάρυνση για τα ακίνητα που δεν αξιοποιούνται ή παραμένουν κενά.
Η λογική πίσω από αυτήν την απόφαση είναι να δοθεί κίνητρο στις τράπεζες να προχωρήσουν σε ενεργή διαχείριση αυτών των ακινήτων μέσω πωλήσεων, ώστε να απελευθερωθούν κεφάλαια και να μειωθεί η πίεση στο ενεργητικό τους και με αναπροσαρμογή στρατηγικών αξιοποίησης, όπως η ενοικίαση ή η μετατροπή τους σε κοινωνική στέγη.
Σε κάθε περίπτωση από την πλευρά των τραπεζών, η αύξηση του ΕΝΦΙΑ προσθέτει μια νέα δημοσιονομική επιβάρυνση, που ενδέχεται να επηρεάσει τα οικονομικά τους αποτελέσματα, ειδικά αν δεν προχωρήσουν σε γρήγορη απορρόφηση των μη εξυπηρετούμενων περιουσιακών στοιχείων.
Οι παρεμβάσεις αυτές θα μπορούσαμε να πούμε ότι φέρνουν τα εξής αποτελέσματα:
- Για τις τράπεζες:
- Μείωση εσόδων από προμήθειες και αύξηση κόστους μέσω ΕΝΦΙΑ, που μπορεί να πιέσει την κερδοφορία τους.
- Κίνητρο για πιο αποδοτική διαχείριση των περιουσιακών τους στοιχείων και για επενδύσεις στις ψηφιακές υπηρεσίες.
- Ενδεχόμενη ανάγκη να μετακυλίσουν μέρος του κόστους στους πελάτες τους, γεγονός που μπορεί να προκαλέσει αντιδράσεις.
- Για την οικονομία:
- Η μείωση των προμηθειών μπορεί να ενισχύσει την αγοραστική δύναμη των πολιτών και να προωθήσει τη χρήση ηλεκτρονικών συναλλαγών.
- Οι αλλαγές στον ΕΝΦΙΑ μπορούν να αυξήσουν την κυκλοφορία των ακινήτων στην αγορά, ενισχύοντας την οικοδομική δραστηριότητα και δημιουργώντας νέες ευκαιρίες για επενδύσεις.
Συμπερασματικά, θα λέγαμε πως οι κυβερνητικές παρεμβάσεις αποτελούν μια προσπάθεια εξισορρόπησης ανάμεσα στα συμφέροντα των πολιτών και των τραπεζών. Αν και οι τράπεζες θα χρειαστεί να προσαρμόσουν τις στρατηγικές τους για να ανταποκριθούν στις αλλαγές, οι πρωτοβουλίες αυτές μπορεί να οδηγήσουν σε ένα πιο δίκαιο και βιώσιμο τραπεζικό περιβάλλον, με οφέλη για την ευρύτερη οικονομία.
Παρ’ όλα αυτά, η επιτυχία των μέτρων, θα εξαρτηθεί από τη σωστή εφαρμογή και τη συνεργασία μεταξύ κυβέρνησης, τραπεζών και πολιτών, μέσα από μία ευρύτερη κοινωνική συναίνεση, που δεν μπορεί να σταθεί μόνο με μέτρα διοικητικής και κυβερνητικής παρέμβασης.
Ο Μελέτης Ρεντούμης είναι οικονομολόγος τραπεζικός