Η νέα ρηματική διακοίνωση που απέστειλε χθες η Λιβύη στον ΟΗΕ κλιμακώνει περαιτέρω την ένταση στην Ανατολική Μεσόγειο και επαναφέρει στο προσκήνιο το αμφιλεγόμενο Τουρκολιβυκό Μνημόνιο του 2019. Η εν λόγω διακοίνωση συνοδεύεται από χάρτη που επιχειρεί να προσδιορίσει μονομερώς τα εξωτερικά όρια της λιβυκής υφαλοκρηπίδας φθάνοντας μέχρι τις ακτές της Κρήτης, αγνοώντας τις αρχές του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας και επιχειρώντας να επιβάλει τετελεσμένα ερήμην της Ελλάδας. Η αμφισβήτηση των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων που απορρέουν από το διεθνές δίκαιο συνιστά πρόκληση, όχι μόνο για την Αθήνα αλλά και για την ευρύτερη σταθερότητα στην περιοχή.
Πιο συγκεκριμένα, η ελληνική αντίδραση ήταν άμεση, με διπλωματικές πηγές να επισημαίνουν ότι η συγκεκριμένη ρηματική διακοίνωση της Λιβύης «δεν παράγει έννομα αποτελέσματα» και ότι οι σχετικές θέσεις έχουν επανειλημμένως απορριφθεί, τόσο από την Ελλάδα όσο και από την Αίγυπτο, η οποία είναι συμμέτοχος στη συμφωνία οριοθέτησης ΑΟΖ με την Ελλάδα, που υπεγράφη το 2020 και εδράζεται στο Δίκαιο της Θάλασσας. Επιπλέον, η Αθήνα επισημαίνει ότι η προσωρινή κυβέρνηση της Λιβύης δεν έχει δικαίωμα να προβαίνει σε συμφωνίες διεθνούς χαρακτήρα, σύμφωνα με τις αποφάσεις του ΟΗΕ, υπονομεύοντας έτσι περαιτέρω τη νομιμότητα των ενεργειών της Τρίπολης.
Απέναντι σε αυτήν την προκλητικότητα, η Ελλάδα διαθέτει ισχυρά νομικά, διπλωματικά και γεωπολιτικά εργαλεία για να υπερασπιστεί τα συμφέροντά της. Η πάγια ελληνική θέση βασίζεται στη Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS), στην οποία η Ελλάδα είναι πλήρες μέλος, σε αντίθεση με την Τουρκία. Η ύπαρξη ελληνικών νησιών, όπως η Κρήτη, με πλήρη δικαιώματα σε υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ, αποτελεί θεμελιώδη αρχή του διεθνούς δικαίου. Παράλληλα, η χώρα μπορεί να εντείνει τη συνεργασία της με περιφερειακές δυνάμεις όπως η Αίγυπτος, το Ισραήλ και η Κύπρος, προωθώντας μια στρατηγική σταθερότητας και σεβασμού του διεθνούς δικαίου, ενώ μπορεί να προσφύγει και σε διεθνή δικαιοδοτικά όργανα εφόσον συνεχιστούν οι προκλήσεις.
Καταλήγοντας, η νέα ενέργεια της Λιβύης αποτελεί ακόμη έναν κρίκο σε μια αλυσίδα προσπαθειών υπονόμευσης της ελληνικής κυριαρχίας στην Ανατολική Μεσόγειο. Ωστόσο, η Ελλάδα, στηριζόμενη στο διεθνές δίκαιο και στις ισχυρές της συμμαχίες, είναι σε θέση να αντιμετωπίσει τέτοιες ενέργειες με ψυχραιμία, αποφασιστικότητα και στρατηγική προσήλωση στη νομιμότητα.