Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έχει διαδραματίσει κεντρικό ρόλο στις εξελίξεις στη Συρία, διαμορφώνοντας τη στρατηγική της Τουρκίας με στόχο να αναδειχθεί ως κρίσιμος παίκτης στην περιοχή. Οι ενέργειες της Άγκυρας συνδέονται με την επιθυμία της να εξουδετερώσει την κουρδική παρουσία στα σύνορα, να επηρεάσει την ανασυγκρότηση της Συρίας και να ενισχύσει τη θέση της στις γεωπολιτικές ισορροπίες.
Ο Ερντογάν έχει υποστηρίξει επί χρόνια ορισμένες ομάδες Σύριων ανταρτών, κυρίως με στόχο την απομάκρυνση του Άσαντ, αλλά και τη δημιουργία μιας ζώνης ασφαλείας στα σύνορα Τουρκίας-Συρίας. Οι τουρκικές επιχειρήσεις όπως οι Ασπίδα του Ευφράτη και Πηγή Ειρήνης αποσκοπούν στην εξάλειψη της κουρδικής πολιτοφυλακής YPG, την οποία η Άγκυρα θεωρεί επέκταση του PKK (Εργατικό Κόμμα του Κουρδιστάν).
Παράλληλα, η Τουρκία επιδιώκει να αποτρέψει τη δημιουργία μιας αυτόνομης κουρδικής οντότητας στη βόρεια Συρία, φοβούμενη ότι κάτι τέτοιο θα ενίσχυε τις αποσχιστικές τάσεις στο εσωτερικό της. Ο Ερντογάν έχει χρησιμοποιήσει τους αντάρτες που υποστηρίζει για να εδραιώσει τον έλεγχό του σε περιοχές της βόρειας Συρίας, κάτι που του παρέχει διαπραγματευτική δύναμη στις συνομιλίες για το μέλλον της χώρας.
Η σχέση του Ερντογάν με την Ουάσινγκτον υπήρξε συχνά αντιφατική. Ειδικά επί προεδρίας Τραμπ, οι δύο ηγέτες είχαν ανοιχτή επικοινωνία, γεγονός που επέτρεψε στην Τουρκία να διεξάγει επιχειρήσεις στη Συρία με σχετική ανοχή από τις ΗΠΑ. Παρά την κριτική από το Κογκρέσο και διεθνείς οργανώσεις για τις ενέργειες της Τουρκίας κατά των Κούρδων, ο Τραμπ έδειξε να ευνοεί τη μείωση της αμερικανικής παρουσίας στη Συρία, αφήνοντας χώρο για τουρκικές πρωτοβουλίες.
Ωστόσο, η αποχώρηση του Τραμπ από τον Λευκό Οίκο έχει περιπλέξει τα πράγματα. Η κυβέρνηση Μπάιντεν φαίνεται πιο διστακτική να υποστηρίξει την Τουρκία και πιο ευαίσθητη στις ανησυχίες των Κούρδων συμμάχων της, κάτι που περιορίζει την ελευθερία κινήσεων του Ερντογάν.
Ο Ερντογάν επιδιώκει να έχει λόγο στη μεταπολεμική διαμόρφωση της Συρίας. Η Άγκυρα προσπαθεί να εξασφαλίσει ότι η όποια νέα κυβέρνηση θα λαμβάνει υπόψη της τα τουρκικά συμφέροντα, ιδιαίτερα όσον αφορά την ασφάλεια των συνόρων και την αποτροπή κουρδικών διεκδικήσεων.
Παρ’ όλα αυτά, ο ρόλος της Τουρκίας εξαρτάται από τις διεθνείς ισορροπίες. Η Ρωσία, κύριος υποστηρικτής του Άσαντ, παραμένει σημαντικός παράγοντας, ενώ οι σχέσεις Τουρκίας-Ιράν παραμένουν περίπλοκες, δεδομένου ότι η Τεχεράνη βλέπει την τουρκική στρατιωτική παρουσία ως απειλή.
Επιπλέον, η αβεβαιότητα για το μέλλον της συριακής κρίσης και η ενδεχόμενη αναζωπύρωση συγκρούσεων καθιστούν δύσκολο για την Τουρκία να επιβάλει πλήρως τις θέσεις της. Παρόλα αυτά, ο Ερντογάν χρησιμοποιεί την εσωτερική αστάθεια της Συρίας για να διατηρήσει τον ρόλο του ως αναπόσπαστου παίκτη, ενώ παράλληλα εξισορροπεί σχέσεις με τις ΗΠΑ, τη Ρωσία και άλλους διεθνείς παράγοντες.
Σε κάθε περίπτωση, ο Ερντογάν βλέπει τη Συρία ως πεδίο επίδειξης της τουρκικής ισχύος, αλλά και ως εργαλείο ενίσχυσης της εσωτερικής του δημοτικότητας. Ωστόσο, οι σχέσεις με τις ΗΠΑ, η αβεβαιότητα για το μέλλον της συριακής κυβέρνησης και οι αντιδράσεις των Κούρδων δημιουργούν εμπόδια. Παρά τις προκλήσεις, η Άγκυρα θα συνεχίσει να επιδιώκει ρόλο-κλειδί στη διαμόρφωση της μεταπολεμικής Συρίας, με στόχο τη διασφάλιση των στρατηγικών της συμφερόντων στην περιοχή.