Την 1η Ιουλίου 2025, η Γερουσία των ΗΠΑ ενέκρινε με οριακή ψήφο 5150 – και με την κρίσιμη ψήφο του αντιπροέδρου J.D. Vance – το τεράστιο νομοσχέδιο του Ντόναλντ Τραμπ, γνωστό ως «One Big Beautiful Bill», ένα μείγμα ευρείας φορολογικής ελάφρυνσης, δαπανών για άμυνα και έλεγχο των συνόρων, αλλά και βαριών περικοπών σε κοινωνικά προγράμματα.
Η πρωτοβουλία του Τραμπ στοχεύει σε διεύρυνση των φορολογικών μειώσεων από τον νόμο του 2017 και διατήρηση τους για πάντα, παρέχοντας επιπρόσθετες εκπτώσεις για εισοδήματα από φιλοδωρήματα, ενώ την ίδια στιγμή αυξάνονται κατά δισεκατομμύρια οι δαπάνες για το Πεντάγωνο, την επιβολή των συνόρων και την ενέργεια, εγείροντας όμως ταυτόχρονα σοβαρές περικοπές στο Medicaid και στο πρόγραμμα SNAP.
Οι αντιδράσεις δεν άργησαν. Τρεις Ρεπουμπλικάνοι γερουσιαστές – οι Rand Paul, Thom Tillis και Susan Collins – καταψήφισαν, εκφράζοντας ανησυχίες για τις επιπτώσεις στο έλλειμμα και τη φερεγγυότητα της κοινωνικής προστασίας
Οι Δημοκρατικοί τονίζουν ότι το νομοσχέδιο θα στερήσει ασφάλιση σε περίπου 10–13 εκατομμύρια Αμερικανούς μέσα σε μια δεκαετία και πως θα αυξήσει το εθνικό έλλειμμα κατά 3,3 τρισ. δολάρια.
Ταυτόχρονα, οργανισμοί όπως το Energy Innovation, προειδοποιούν ότι η κατάργηση κινήτρων για καθαρές ενεργειακές τεχνολογίες ενδέχεται να οδηγήσει στην απώλεια έως και 830.000 θέσεων εργασίας και αύξηση του ενεργειακού κόστους κατά 50% έως το 2035. Το δημόσιο αίσθημα δείχνει απογοήτευση: οι δημοσκοπήσεις αποτυπώνουν 5064 % αντίθεση, ενώ μόνο το 36 % το στηρίζει.
Μάλιστα, δεν έλειψαν και οι διαρροές στα media, με δημοσιογράφους να αναφέρουν εντάσεις όσον αφορά τον τίτλο του νομοσχεδίου – κάποιοι πρότειναν να αφαιρεθεί για να μετριάσουν την αρνητική δημοσιότητα – και να καταγράφουν έντονες αντιπαραθέσεις εντός του κόμματος των Ρεπουμπλικάνων, μεταξύ συντηρητικών και μετριοπαθών.
Εκτός αυτού, σε διεθνές επίπεδο, επενδυτές και πιστοληπτικοί οργανισμοί εμφανίζονται ανήσυχοι. Η Moody’s είχε ήδη μειώσει τη βαθμολογία του αμερικανικού χρέους, επικαλούμενη τις δημοσιονομικές επιβαρύνσεις του νομοσχεδίου. Οι χρηματιστηριακές αγορές σημείωσαν αναταράξεις, με τη Reuters επισημαίνοντας ένα «στρατηγικό θρίλερ» και ανησυχία για την αβεβαιότητα μέχρι τη τελική ψήφιση στη Βουλή.
Σε κάθε περίπτωση, το μέλλον όμως παραμένει αβέβαιο, καθώς το νομοσχέδιο μεταφέρεται στη Βουλή. Ο πρόεδρος της Βουλής Mike Johnson δουλεύει κάτω από προθεσμία μέχρι τη 4η Ιουλίου, όμως το σπαστό ρεπουμπλικανικό μπλοκ διαθέτει στενό προβάδισμα, και ακόμα τρεις ψήφοι απώλειας αρκούν για να καταστρέψουν την προσπάθεια. Παράλληλα, εμφανίζονται φωνές ακόμα και μέσα στο κόμμα που επιζητούν αναθεώρηση των περικοπών σε Medicaid και ενέργεια, καθώς και του αποκλεισμού της κρατικής ρύθμισης στην AI.
Επίσης, οι πιθανές επιπτώσεις στην αμερικανική και παγκόσμια οικονομία είναι μεγάλες. Στο εσωτερικό, η μείωση των φορολογικών συντελεστών και οι στρατιωτικές δαπάνες ενισχύουν τον βραχυπρόθεσμο ρυθμό ανάπτυξης, όμως οι περικοπές στα κοινωνικά προγράμματα αναμένεται να αυξήσουν τη φτώχεια και την ανισότητα. Μακροπρόθεσμα, το υψηλότερο έλλειμμα μπορεί να επιφέρει αυξημένα επιτόκια, πιέσεις στον δολάριο και αναθεώρηση της παγκόσμιας εμπιστοσύνης στο αμερικανικό χρέος.
Παγκοσμίως, η υπονόμευση της μετάβασης σε καθαρές τεχνολογίες ενδέχεται να προκαλέσει άνοδο στις εκπομπές CO₂, πλήττοντας περιβαλλοντικά αποτελέσματα και εμπορικές δυναμικές σε συνδυασμό με την ενεργειακή φιλοσοφία των ευρωπαϊκών κρατών.
Συμπερασματικά, το «μεγάλο όμορφο νομοσχέδιο» του Τραμπ συμβολίζει μια στροφή σε παραδοσιακές, συντηρητικές πολιτικές με έμφαση σε φορολογικές ελαφρύνσεις, άμυνα και σύνορα, πληρώνοντας όμως πολύ υψηλό τίμημα μέσω μειώσεων στον κοινωνικό ιστό και οικονομικών κινδύνων. Η καθοριστική στάση της Βουλής τις επόμενες μέρες θα κρίνει εάν θα μετατραπεί σε ιστορικό νομοθέτημα ή σε αγκάθι για το ίδιο το κόμμα και την αμερικανική οικονομία.