Η πρόσφατη αναφορά του υπουργού Εξωτερικών της Τουρκίας, Χακάν Φιντάν, σχετικά με τους αμερικανικούς κινητήρες που αναμένονται για το νέο τουρκικό μαχητικό KAAN, προκάλεσε έντονες εσωτερικές αντιδράσεις και ανέδειξε τις αντιφάσεις στο κυβερνητικό αφήγημα περί «εγχώριου και εθνικού» αεροσκάφους.
Πιο συγκεκριμένα, η δήλωσή του από τη Νέα Υόρκη ότι η παραγωγή δεν μπορεί να ξεκινήσει χωρίς την αμερικανική τεχνολογία ακύρωσε στην πράξη τον πολιτικό λόγο της κυβέρνησης Ερντογάν, η οποία είχε παρουσιάσει το KAAN ως απόδειξη της στρατηγικής αυτονομίας της Τουρκίας. Το γεγονός έδωσε τροφή στην αντιπολίτευση, αλλά και σε κύκλους του ίδιου του κυβερνώντος κόμματος που θεωρούν πως η Άγκυρα δεν έχει κατορθώσει να αποκτήσει την τεχνολογική ανεξαρτησία που διακηρύσσει.
Η συζήτηση γύρω από το KAAN ήρθε σε μια κρίσιμη στιγμή, αμέσως μετά τη συνάντηση Ερντογάν – Τραμπ στη Νέα Υόρκη. Η τουρκική ηγεσία περίμενε χειροπιαστά αποτελέσματα και στήριξη στα στρατηγικά της αιτήματα, ωστόσο ο Αμερικανός πρόεδρος φέρεται να έθεσε αυστηρούς όρους που περιόρισαν την τουρκική διαπραγματευτική ευελιξία.
Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Τραμπ ζήτησε σαφείς δεσμεύσεις ότι η Τουρκία δεν θα προχωρήσει σε περαιτέρω αγορές φυσικού αερίου από τη Ρωσία, ότι θα διακόψει κάθε χρηματοδοτική ενίσχυση προς την Παλαιστίνη και ότι θα παροπλίσει πλήρως τους ρωσικούς πυραύλους S400. Οι όροι αυτοί θεωρούνται εξαιρετικά πιεστικοί για την Άγκυρα, καθώς ακουμπούν άμεσα τα πιο ευαίσθητα σημεία της εξωτερικής και αμυντικής της πολιτικής.
Οι εξελίξεις αυτές προκαλούν τριγμούς στο εσωτερικό πολιτικό σκηνικό της Τουρκίας. Στελέχη της αντιπολίτευσης κατηγορούν τον Ερντογάν ότι, παρά τη ρητορική περί ανεξάρτητης εξωτερικής πολιτικής, παραμένει σε μεγάλο βαθμό εξαρτημένος από τις διαθέσεις της Ουάσινγκτον.
Την ίδια ώρα, ακόμα και στο κυβερνητικό στρατόπεδο εντείνονται οι ανησυχίες για το πώς θα διατηρηθεί η ισορροπία ανάμεσα στη συνεργασία με τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη διατήρηση δεσμών με τη Ρωσία, χωρίς να κλονιστεί η ασφάλεια της χώρας.
Παράλληλα, η συζήτηση για το εάν υπάρχει σενάριο διαδοχής του Ερντογάν επανέρχεται, με ορισμένα στελέχη του ΑΚΡ να προβάλλονται δειλά ως μελλοντικοί «κληρονόμοι», αν και καμία τέτοια διαδικασία δεν έχει λάβει θεσμικό χαρακτήρα. Το γεγονός ότι τίθεται ανοιχτά πλέον το ερώτημα της επόμενης ημέρας δείχνει το μέγεθος της πολιτικής αβεβαιότητας.
Συμπερασματικά, η υπόθεση των κινητήρων του KAAN και η πίεση που ασκεί η Ουάσινγκτον υπογραμμίζουν την εύθραυστη θέση της Τουρκίας σε μια περίοδο γεωπολιτικών ανακατατάξεων. Η εσωτερική αμφισβήτηση του αφηγήματος περί εθνικής αυτάρκειας, σε συνδυασμό με τις σκληρές αμερικανικές απαιτήσεις, αποδυναμώνουν τον Ερντογάν και δημιουργούν ερωτήματα για το μέλλον της τουρκικής ηγεσίας.