Ο νέος Υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, Μάκης Βορίδης, εισήγαγε τις τελευταίες ημέρες ένα νέο δόγμα για την αντιμετώπιση της παράνομης μετανάστευσης, το οποίο αναμένεται να επηρεάσει σημαντικά τόσο τις ροές προς τη χώρα όσο και τον ευρύτερο δημόσιο διάλογο. Η αλλαγή αυτή σηματοδοτεί μια πιο αυστηρή και αποτρεπτική προσέγγιση, με βασικό άξονα την ενίσχυση της φύλαξης των συνόρων, την επίσπευση των διαδικασιών επιστροφής και την επαναξιολόγηση του πλαισίου ασύλου.
Σύμφωνα με τις ανακοινώσεις, το δόγμα Βορίδη περιλαμβάνει:
- Αυστηρότερη επιτήρηση των συνόρων, με έμφαση στον Έβρο και τα νησιά του Αιγαίου.
- Ταχεία απόρριψη αβάσιμων αιτήσεων ασύλου, με στόχο την άμεση επιστροφή όσων δεν πληρούν τις προϋποθέσεις.
- Ενίσχυση συνεργασίας με τρίτες χώρες, για υποδοχή επαναπατρισμένων μεταναστών.
- Αυστηρό έλεγχο των ΜΚΟ, ώστε να διασφαλίζεται η νομιμότητα της δράσης τους.
- Δημόσια επικοινωνιακή εκστρατεία αποτροπής, με μηνύματα προς τις χώρες προέλευσης μεταναστών.
Η στρατηγική αυτή έχει διττό στόχο: την αποτροπή νέων εισροών και την ταχύτερη διαχείριση των υπαρχόντων αιτήσεων. Η αυστηρότητα στα σύνορα σε συνδυασμό με την ταχύτητα απομάκρυνσης ενδέχεται να λειτουργήσει αποτρεπτικά για όσους σκοπεύουν να φτάσουν στην Ελλάδα μέσω παράτυπων οδών.
Ωστόσο, ορισμένοι αναλυτές επισημαίνουν ότι η επιτυχία θα εξαρτηθεί και από την ευρωπαϊκή στήριξη, την ετοιμότητα της δημόσιας διοίκησης και την ικανότητα εφαρμογής των νέων μέτρων χωρίς παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Βέβαια, η αντιπολίτευση, ήδη από τις πρώτες δηλώσεις του κ. Βορίδη, εξέφρασε έντονη ανησυχία. Ο ΣΥΡΙΖΑ και το ΠΑΣΟΚ έχουν αναφερθεί σε αντιπροσφυγική ρητορική, κινδύνους αυταρχισμού και παραβίαση του διεθνούς δικαίου. Παράλληλα, ΜΚΟ και οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων αναμένονται να ανεβάσουν τους τόνους, τονίζοντας τον ανθρωπιστικό χαρακτήρα του ασύλου και την ανάγκη διαφάνειας.
Σε κάθε περίπτωση, το νέο δόγμα Βορίδη αποτελεί σαφή αλλαγή πλεύσης και επαναφέρει την έννοια της ασφάλειας στο επίκεντρο της μεταναστευτικής πολιτικής. Εάν εφαρμοστεί με αποτελεσματικότητα και σεβασμό στο διεθνές δίκαιο, θα μπορούσε να μειώσει τις ροές και να ενισχύσει το αίσθημα τάξης στη χώρα. Από την άλλη πλευρά, η κυβέρνηση θα πρέπει να διαχειριστεί προσεκτικά τις πολιτικές και κοινωνικές αντιδράσεις που ήδη διαφαίνονται στον ορίζοντα, αλλά παράλληλα να τηρήσει τους νόμους και να πιέσει την ΕΕ και τους εταίρους ευρύτερα για δίκαιη κατανομή στις επιστροφές των παράνομων και παράτυπων μεταναστών.