Η ελληνική κυβέρνηση ετοιμάζεται να εισαγάγει μία από τις πλέον σημαντικές μεταρρυθμίσεις στην ψηφιακή διακυβέρνηση των τελευταίων ετών: τον Προσωπικό Αριθμό Πολίτη. Ο νέος αριθμός θα αντικαταστήσει ταυτόχρονα το ΑΦΜ, τον ΑΜΚΑ και άλλους επιμέρους αριθμούς ταυτοποίησης, προσφέροντας μία και μόνο ταυτότητα για κάθε πολίτη σε όλες τις συναλλαγές του με το Δημόσιο και τους φορείς του ευρύτερου δημοσίου τομέα.
Ο Προσωπικός Αριθμός είναι ένας μοναδικός ψηφιακός αριθμός που αποδίδεται σε κάθε πολίτη από τη γέννησή του και τον συνοδεύει δια βίου. Στόχος είναι να αποτελέσει το ενιαίο σημείο ταυτοποίησης για όλες τις υπηρεσίες — από την εφορία και την ασφάλιση μέχρι την υγεία, την εκπαίδευση και τις δημοτικές υπηρεσίες.
Η πρωτοβουλία εναρμονίζεται με ευρωπαϊκές πρακτικές και τις επιταγές του EU Digital Identity Framework, προωθώντας την απλοποίηση, την ταχύτητα και τη διαφάνεια στις σχέσεις κράτους-πολίτη.
Τα οφέλη για τους πολίτες συνοψίζονται στα παρακάτω δεδομένα:
- Κατάργηση γραφειοκρατίας
Ο πολίτης δεν θα χρειάζεται πλέον να θυμάται ή να αναφέρει διαφορετικούς αριθμούς ανάλογα με την υπηρεσία. Όλες οι πληροφορίες θα είναι προσβάσιμες με τον Προσωπικό Αριθμό. - Γρηγορότερες συναλλαγές με το Δημόσιο
Με τη διασύνδεση των συστημάτων (Taxis, ΕΦΚΑ, ΕΟΠΥΥ, ΚΕΠ κ.ά.), ο πολίτης θα μπορεί να λαμβάνει πιστοποιητικά, επιδόματα, ιατρικά στοιχεία ή ασφαλιστικές ενημερότητες άμεσα, χωρίς αιτήσεις και προσκόμιση αποδεικτικών. - Ενίσχυση της ψηφιακής εμπειρίας
Η ενοποίηση θα οδηγήσει σε περισσότερες υπηρεσίες «με ένα κλικ», μειώνοντας τον χρόνο αναμονής και τις ουρές στις δημόσιες υπηρεσίες.
Οι προοπτικές για τη Δημόσια Διοίκηση είναι οι παρακάτω:
- Διαλειτουργικότητα Συστημάτων
Ο Προσωπικός Αριθμός απαιτεί και επιβάλλει τη διασύνδεση όλων των πληροφοριακών υποδομών. Αυτό σημαίνει κοινή γλώσσα, κοινά πρότυπα και άρση της κατακερματισμένης πληροφορίας. - Ανάλυση δεδομένων και λήψη αποφάσεων
Το κράτος θα μπορεί να αξιοποιεί τα δεδομένα πιο αποδοτικά για πολιτικές κοινωνικής πρόνοιας, δημόσιας υγείας, απασχόλησης και εκπαίδευσης, με real-time αποτύπωση των αναγκών του πληθυσμού. - Μείωση κόστους λειτουργίας
Η κατάργηση επαναλαμβανόμενων βάσεων δεδομένων και η αποφυγή διπλών καταχωρίσεων οδηγούν σε σημαντική οικονομία πόρων και ανθρώπινου δυναμικού.
Η χρήση του Προσωπικού Αριθμού καθιστά απαραίτητη μια σαφή, αυστηρή και σύγχρονη πολιτική προστασίας προσωπικών δεδομένων. Η αρχή της αναλογικότητας και του σκοπού θα πρέπει να διέπει κάθε αίτημα πρόσβασης ως ακολούθως:
- Από το κράτος προς τον πολίτη: θα επιτρέπεται η άντληση μόνο των απαραίτητων στοιχείων για κάθε συναλλαγή. Π.χ., για μια φορολογική διαδικασία, το κράτος δεν θα έχει αυτόματη πρόσβαση σε ιατρικά δεδομένα.
- Από τον πολίτη προς το κράτος: ο πολίτης θα μπορεί να βλέπει και να ελέγχει ποιος φορέας ζήτησε ή επεξεργάστηκε δεδομένα του, με πλήρη διαφάνεια και ψηφιακό αποτύπωμα.
Αυτό σημαίνει νέα πρότυπα λογοδοσίας αλλά και ευθύνη από τις δημόσιες υπηρεσίες για τη νόμιμη και περιορισμένη χρήση των δεδομένων.
Σε κάθε περίπτωση, ο Προσωπικός Αριθμός αποτελεί μία βαθιά μεταρρυθμιστική τομή που εφόσον υλοποιηθεί σωστά, μπορεί να αλλάξει ριζικά τη σχέση του πολίτη με το κράτος. Η ενοποίηση της πληροφορίας υπό έναν μοναδικό αριθμό δημιουργεί προϋποθέσεις για ένα πιο φιλικό, γρήγορο και αξιόπιστο Δημόσιο, ενισχύοντας την εμπιστοσύνη των πολιτών.
Ωστόσο, η επιτυχία του εγχειρήματος θα εξαρτηθεί από:
- την πλήρη τεχνική ετοιμότητα των υποδομών,
- την εκπαίδευση του προσωπικού,
- και την προστασία των προσωπικών δεδομένων, με ρητές εγγυήσεις διαφάνειας και ελέγχου.
Με βάση τα παραπάνω, η Ελλάδα έχει την ευκαιρία να γίνει πρότυπο ψηφιακής διοίκησης στην Ευρώπη τα επόμενα χρόνια αν δείξει συνέπεια, λογοδοσία και έμφαση στην εξυπηρέτηση του πολίτη.