Μέσα σε δύο ημέρες, η ενεργειακή ασφάλεια της Σαουδικής Αραβίας απέκτησε δύο ευάλωτα άκρα. Οι Χούθι κατέλαβαν στις 11 Σεπτεμβρίου το νησί Περίμ, στο στενό Μπαμπ ελ Μαντέμπ, ενώ το Ριάντ έκλεισε προληπτικά τον αγωγό Ανατολής προς Δύση έπειτα από επίθεση με μη επανδρωμένα αεροσκάφη. Ο αγωγός ήταν η χερσαία παράκαμψη των Στενών του Ορμούζ. Το λιμάνι εξόδου του, όμως, βρίσκεται στην Ερυθρά Θάλασσα, δηλαδή πίσω από τη θαλάσσια δίοδο όπου οι Χούθι ενισχύουν τώρα τον έλεγχό τους.
Τα επιβεβαιωμένα γεγονότα δεν ισοδυναμούν ακόμη με πλήρη αποκλεισμό. Τέσσερις πηγές της αναγνωρισμένης κυβέρνησης της Υεμένης επιβεβαίωσαν στο Reuters την κατάληψη του Περίμ, ενώ το Associated Press τη διασταύρωσε με αξιωματούχους και δορυφορική εικόνα. Οι Χούθι υποστηρίζουν ότι η ναυσιπλοΐα παραμένει ασφαλής, εξαιρώντας τα σαουδαραβικά πλοία. Ωστόσο, η φυσική παρουσία τους στο νησί, μαζί με την κατάληψη της Μόκα και άλλων θέσεων στη δυτική ακτή, αυξάνει θεαματικά την ικανότητά τους να απειλούν τη δίοδο.
Η δεύτερη εξέλιξη είναι πιο άμεσα μετρήσιμη. Το σαουδαραβικό υπουργείο Ενέργειας ανακοίνωσε ότι ο αγωγός μήκους 1.200 χιλιομέτρων έκλεισε προληπτικά μετά τα πλήγματα στις περιοχές Ριάντ και Μεδίνας. Η Σαουδική Αραβία και το Ιράκ δήλωσαν ότι τα drones εκτοξεύθηκαν από ιρακινό έδαφος. Η Βαγδάτη απέπεμψε στρατιωτικό διοικητή και άρχισε έρευνα. Δεν έχει ανακοινωθεί χρονοδιάγραμμα επαναλειτουργίας ούτε το ακριβές μέγεθος της ζημιάς.
Η σημασία του αγωγού δεν βρίσκεται μόνο στην ονομαστική δυναμικότητά του, περίπου 7 εκατ. βαρέλια την ημέρα. Κατά τους τελευταίους μήνες μετέφερε 4 έως 5 εκατ. βαρέλια ημερησίως προς το Γιανμπού, ποσότητα ίση με 4% έως 5% της παγκόσμιας προσφοράς, σύμφωνα με αναλυτές και δεδομένα παρακολούθησης πλοίων που επικαλείται το Reuters. Είχε γίνει η βασική έξοδος του σαουδαραβικού αργού καθώς η κίνηση στο Ορμούζ είχε περιοριστεί δραστικά από τον πόλεμο Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν.
Η αγορά συναντά, λοιπόν, πρόβλημα μεταφοράς, όχι απλώς παραγωγής. Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας υπολόγισε ότι η σαουδαραβική προσφορά έπεσε τον Αύγουστο στα 6 εκατ. βαρέλια ημερησίως, χαμηλό άνω των τριών δεκαετιών, μετά από επιθέσεις σε εγκαταστάσεις και πλοία. Οι φορτώσεις αργού μειώθηκαν κατά 1,1 εκατ. βαρέλια σε έναν μήνα. Με το Brent ξανά πάνω από τα 100 δολάρια, κάθε αμφιβολία για τη διαδρομή προστίθεται στην τιμή ως ασφάλιστρο κινδύνου.
Για την Ευρώπη και την ελληνική ναυτιλία, το Μπαμπ ελ Μαντέμπ είναι η πύλη προς το Σουέζ. Η εναλλακτική γύρω από το Ακρωτήριο της Καλής Ελπίδας απαιτεί περισσότερο χρόνο, καύσιμο και διαθέσιμα πλοία, ανεβάζοντας ναύλους και ασφαλιστικό κόστος. Το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών συνέδεσε ήδη τις επιθέσεις με την προστασία της εμπορικής ναυτιλίας και υπενθύμισε τον ρόλο της ευρωπαϊκής επιχείρησης ΑΣΠΙΔΕΣ. Η προστασία όμως μεμονωμένων πλοίων δεν αποκαθιστά από μόνη της την προβλεψιμότητα μιας ολόκληρης αλυσίδας.
Το συμπέρασμα είναι ότι η κρίση του πετρελαίου μετακινείται από τα κοιτάσματα στους διαδρόμους. Η Σαουδική Αραβία διαθέτει πόρους και τεχνικές εναλλακτικές, αλλά η αξία τους μειώνεται όταν η μία έξοδος περιορίζεται, η δεύτερη αγγίζει εχθρικά ελεγχόμενη ακτή και η χερσαία παράκαμψη δέχεται πλήγματα. Οι τιμές μπορούν να υποχωρήσουν αν ο αγωγός επανέλθει γρήγορα. Η ουσιαστική αποκλιμάκωση, όμως, θα έρθει μόνο όταν η αγορά πιστέψει ξανά ότι τα βαρέλια μπορούν όχι απλώς να παραχθούν, αλλά και να φτάσουν με ασφάλεια στον προορισμό τους.